23-02-07

Film als collectief (onder)bewustzijn (Bis)

Eerder had ik het over ‘de culturele erfenis van Don Corleone’; over hoe niet alleen het brede publiek door The Godfather een beeld kreeg van de Italo-Amerikaanse peetvader en zijn maffiaclan, maar ook de maffiosi zelf gretig dit beeld –hun beeltenis- absorbeerden in een eigen way of life. Een beeld, aldus Puzo, grotendeels ontsproten aan zijn natte vinger. Als anekdote is het bijzonder illustratief: het duidt op de dunne grens tussen fictie en realiteit, en het aftasten van die grenzen in beide richtingen. Maar het heeft ook te denken over de wankele basis waarop ons collectief bewustzijn soms rust, en de rol die film en media hierin kunnen vertolken. fifa98_real vs barcaOver dit laatste, en meer, komt Karel Vannieuwenhuyse iets vertellen; onder de titel “La trahision de l’image”, brengt hij ‘een pedagogisch-didactische benadering van historische bronnenkritiek op audiovisuele producten’. Karel Vannieuwenhuyse is doctor in de geschiedenis, en verbonden als praktijklector aan de Academische Lerarenopleiding Geschiedenis van de K.U.Leuven, en leerkracht secundair onderwijs aan het Sint-Jozefsinstituut Handel en Toerisme in Brugge.

Maar Karel is ook degene waarmee ik op kot in Leuven uren en dagenlang Fifa ’98 speelde; een voetbalgame die tot op de dag van vandaag voor mij, en allicht voor een hele generatie, onlosmakelijk verbonden is met ‘Song 2’ van Blur. ‘Song 2’ staat in ons collectief bewustzijn permanent en onomkeerbaar geassocieerd met Fifa ’98. Hoor ik het, dan roept het spontane en bijzonder visuele herinneringen op aan de vele legendarische duels tussen Barca en Real, in het Camp Nou van Karel’s minimalistisch ingerichte kot; zo spelen ze de dag van vandaag niet meer.  Maar aan Blur, neen… (en ik hou nochtans van Damon Albarn; Blur was goed, en Gorillaz is een fantastische –virtuele- band).

Tot op zekere hoogte, maak ik me de bedenking, geldt eigenlijk hetzelfde voor filmmuziek. Sommige songs zijn in ons collectief bewustzijn primair en onvoorwaardelijk verbonden met een film, of een filmfragment, veeleer dan met de originele uitvoerder. ‘Stuck in the middle’ roept ongetwijfeld bij een groot publiek herinneringen op aan de fameuze ‘oor-scene’ uit Reservoir Dogs. Kennen we het origineel? Zelfs -durf ik het te zeggen?- de eerste toonaarden van Wagner’s ‘Die Walküre’ zijn, bij mij althans, eerder verbonden met de Huey helikopters op weg naar een Vietnamees dorpje –Apocalypse Now-, dan met… Wagner zelf. ‘Son of a Preacher man’ of ‘BangBang’: respectievelijk Pulp Fiction en Kill Bill. Dusty Springfield en Nancy Sinatra? Helaas… En dan vergeet ik nog ‘Eye of the Tiger’, ‘Always look on the bright side of life’,…

Misschien om af te sluiten, nog wat anekdotiek: In april 2006 werd Cosa Nostra 'peetvader' Provenzano, gearresteerd (in Corleone overigens). Tijdens de verhoren bekende hij een voorliefde voor de filmmuziek van The Godfather, die hij, pittig detail, op walkman beluisterde, om zichzelf niet al te verdacht te maken bij buren en omstanders.

sp

------------------

Intro Fifa ’98 (‘Song 2’, Blur): http://www.youtube.com/watch?v=uCJ4RuBROcUGorillaz: http://www.gorillaz.com/flash.html.

 

22:31 Gepost door Benedict Wydooghe in w_Wetenschap | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

De commentaren zijn gesloten.