29-04-08

Een oud journalistiek truckje?

Abraham Verhoeven, een prille 'gazettier' uit Antwerpen besloot zijn artikels in de Nieuwe Tijdinghen met het zinnetje ‘Oft waer is, sal den tydt leeren.' Hij waarschuwt hiermee zijn lezers in de vroege zeventiende eeuw voor hun verwachtingen inzake de betrouwbaarheid van het bericht. Het zinnetje heeft niet aan actualiteitswaarde ingeboet. Het is stilaan een afgezaagd verhaal en we zullen het niet herhalen. GTAIV is uit en zwengelt de geweldsdiscussie voor de zoveelste keer weer aan. Die discussie wordt graag voorgesteld als een smeulend vuurtje dat zo nu en dan opflakkert, aangewakkerd door een nieuwe, winderige game. Althans, dat lezen we links en rechts.

Wel, ik geloof er niet meer in. Ik stop ermee. Het is genoeg geweest. Dat sommige ouders sceptisch staan tegenover geweldgames, dat begrijp ik. Niet iedereen kan even breeddenkend zijn als Gust De Meyer. Dat ervaren gamejournalisten deze open deur met evenveel kracht blijven intrappen, daar kan ik niet bij. Waar steekt de nieuwswaarde? Ik weet het niet. Nemen deze auteurs hun vorige recensies over en vervangen ze hier en daar een woord? Ik denk het niet, daarvoor respecteren zij teveel hun vak. Helpt dit soort verslaggeving de commercie een aardige hand vooruit? Immers, 18 miljoen exemplaren verkopen doe je niet zomaar. Ik zou het niet weten. Wordt de geweldsdiscussie enkel begrijpbaar bij niet spelers (de meerderheid van de krantenlezers trouwens) door te polariseren? Misschien.In België, schrijft Raf Picavet in De Standaard, mogen gamers onder de achttien GTA IV niet spelen. Het zinnetje doet wenkbrauwen fronsen. Giet Picavet nu zelf olie op het vuur? Het is mogelijk. Als gerenommeerd gameverslaggever weet hij dat de PEGI-labeling 18plus puur adviserend is en wettelijk niet afdwingbaar is. Een schoonheidsfoutje? Ik denk het niet. Een beslagen journalist kan nuanceren. Een snelheidsfout? Neen, dat gelooft geen kat. De game ligt er al meer dan een jaar aan te komen en Picavet speelde intussen al dertig uur. Tijd genoeg om zijn artikel te lezen en te herlezen. Een oude journalistieke truck? Tja, dat is wat na eliminatie overblijft. Je bouwt een stropop en hakt er vervolgens op in. Zwengel het oeroude pro en contradebat aan en steek het in een nieuw GTA-jasje.  Succes gegarandeerd, en dat zowel bij de fanaten als de haters. Beide kampen herkennen hun grote gelijk en scherpen hun argumenten om de tegenpartij ten gronde te richten. Vorige week gebruikte Ronald Meeus een vergelijkbare retoriek in De Morgen. Met de titel “controverse over 'racistisch' game groeit” roept Meeus het debat zelf in het leven. Nu, in alle geval, Oft waer is, sal den tydt leeren.

Ik nam me bij het begin van dit artikel voor om niet in die val te lopen, en zie ik kan er niet omheen. “Is GTA IV de massale belangstelling waard?” vraagt Picavet zich af... Ze heeft die aandacht in elk geval gekregen.

13:03 Gepost door Benedict Wydooghe in g_Gamers | Permalink | Commentaren (7) |  Facebook |

Commentaren

Duiding Beste man,

Ja, ik lees af en toe uw blog. Dat is schrikken, nietwaar? Ik reageer even om het volgende te zeggen: wat u een 'journalistiek trucje' noemt, heet bij mij al sinds ik deze job doe (en eigenlijk al sinds het thema 'De Krant', ergens in de lessen Nederlands in het middelbaar) 'duiding'. De maatschappelijke impact van een GTA IV is er namelijk ook zonder de tussenkomst van mijzelf of collega Picavet, en ons beroep is nu eenmaal om die impact te kaderen. Hetzelfde geldt eigenlijk voor mijn berichtgeving over 'Resident Evil 5' vorige week: goed wetende dat het hier om ondode tegenstanders gaat, en de gamereeks goed kennende, kan ik toch niet voorbij aan het feit dat een blanke man in militair uniform, die jolig Afrikanen neermaait met eerst een Desert Eagle-pistool, daarna een shotgun en nog later een mitraillette (zoals de trailer duidelijk laat zien) een beeltenis is waar sommigen het moeilijk mee zullen krijgen. En dan bouw je daar een verhaal rond: met argumenten die het allemaal in het juiste kader plaatsen, maar ook met de tegens (waarin mijn eigen schriele stem toch werd bijgetreden door die van lieden met een groter gewicht als het over videogames en cultuur gaat, zoals Jan Van Looy).

Uw reactie heeft veel weg van veelvuldige andere reacties die ik geregeld krijg, veelal van fabrikanten wier producten ik heb geschoffeerd: ik heb geen enkel argument tegen uw berichtgeving, maar ik reageer toch even omdat het onderwerp dat u brengt me niet aanstaat. Sorry hoor.

Mvg,
Ronald Meeus

Gepost door: Ronald Meeus | 29-04-08

Waar begint de controverse? Beste man,
Dag Ronald,

Het spijt me dat ik u liet schrikken, dat was niet de bedoeling. Dit debat uitlokken, dat wel. Laat me toe even te reageren. Dat uw beroep bestaat om de game-impact te kaderen, is correct. Maar die kadering dient juist te gebeuren. Zelf stelt u niet voorbij te kunnen aan de blanke militair die jolig Afrikanen neermaait. Volgens mij vertelt deze zin de kern van de zaak. Aan de basis ervan ligt een onjuiste interpretatie (Afrikanen of Zombies met een tintje...) die u bovendien als feit voorstelt. Voor u zijn dit beeltenissen waar sommigen het moeilijk mee zullen krijgen. Roland, zeg nu eens eerlijk waar begint de controverse? Voor zover ik kon nagaan, eindigen alle sporen bij u. Tot slot dit, als u schrijft dat volgens critici het gevaarlijk is om een zombiesgame te spelen in het door aids geteisterde Afrika, wie zijn dit dan, én waarom is dit zo gevaarlijk? Dit zijn relevante, interessante en eerlijke vragen, van enkele onderzoekers die hun eigen concept van 'moral panic' even in vraag stellen...

Vriendelijke groet,

Gepost door: Benedict Wydooghe | 30-04-08

Dag Benedict,

Om de discussie even naar RE5 te trekken: wat valt er verkeerd te interpreteren? De trailer laat duidelijk 'gameplay footage' zien waaraan je ogenblikkelijk ziet dat die moeilijk zal liggen. Ik had dat gevoel al toen ik het filmpje, vorige zomer nota bene, de eerste keer zag: 'Dit komt niet goed.'

Wij hoeven, als journalist, geen empirische regels te volgen: onderwerpen kunnen vertrekken vanuit onze eigen culturele inschatting. Onze 'neus', bij gebrek aan een betere uitdrukking. Dan wachten we eerlijkheidshalve tot lui die meer redenen tot spreken hebben er zich over roeren, en proberen we àlle argumenten die van belang kunnen zijn in het debat - ook dat van Capcom dat, als Aziatische gameontwikkelaar die eigenlijk een westerse gameontwikkelaar wil zijn, misschien een paar gevoeligheden van die westerse cultuur heeft onderschat.

Wat heb ik dan verkeerd gedaan? Een controverse gecreëerd? Ik denk het niet, want ik vernoemde reacties in mijn stuk die al bijna een jaar oud waren. Ze uitvergroot? Misschien, maar dat is het onvermijdelijke effect van een massamedium. En daar is niks mis mee, zolang je het onderwerp maar eerlijk blijft benaderen. Ik zeg niet: objectief, want dat is een taak van de wetenschap. Maar eerlijk.

Vriendelijke groet,

Gepost door: Ronald Meeus | 30-04-08

Roland,
Voor alle duidelijkheid, heb je het over de videobeelden op http://nl.youtube.com/watch?v=ILuP43jcaXw? (Helaas laat deze box geen url's toe, knippen en plakken geblazen dus... sorry.)
Indien ja, dan zie ik weinig verschil met ‘Black Hawk down’ van Ridley Scott dat toch een 'eigen' cultuurproduct is op http://nl.youtube.com/watch?v=TnBgTD4s6GA&feature=related. Misschien niet zo jolig, maar toch, blanke soldaat knalt zwarten af… same story.
Nu, in alle geval ik verkies deze, met de prachtige song van Gary Jules op http://nl.youtube.com/watch?v=HI87GhRER04&feature=related.

Veel kijkgenot.
Alle groeten,
bw

PS, zag je deze trailer? http://nl.youtube.com/watch?v=GsC0BCAwkb4
Was ‘American History X’ racistisch?

Gepost door: Benedict Wydooghe | 30-04-08

Benedict,

Neen, 'American History X' was niet racistisch, net zomin als 'Black Hawk Down'. Maar je kunt niet ontkennen dat beide prenten bij momenten erg ongemakkelijk waren. Nu, dat mag en moet soms, als je als cineast iets wilt vertellen. Dan moet je je kijkers soms eens pijn doen. Zeker als je wilt dat je 'boodschap' blijft hangen. Een goeie film beroert de linker hersenhelft als je hem aan het bekijken bent, en de rechter nadat je hem gezien hebt. (Het zou kunnen dat ik de twee hersenhelften door elkaar haal, maar je begrijpt waar ik naartoe wil.)

Maar geen van beide vernoemde films was puur escapistisch van aard. Games uit de 'Resident Evil'-reeks zijn dat overwegend wél. Ik herinner me een scène uit de film 'Bad Boys II', waarin de protagonisten met Humvees een Cubaanse sloppenwijk halvelings met de grond gelijk maakten. Dat maakte me als kijker veel ongemakkelijker dan, pakweg, de drempelscène in 'American History X'. Simpelweg omdat dit voorkwam in een zuiver vertierproduct, en het getoonde geweld tegen minderheden geen enkele narratieve of thematische waarde had.

Begrijp me niet verkeerd: sommige games, waaronder het schitterende 'Grand Theft Auto IV', dat ik momenteel aan het spelen ben, bevatten onder de al dan niet gewelddadige gameplay en verhalende inhoud een schat aan maatschappelijke thema's. Maar ik speel ook de 'Resident Evil'-games al sinds ze op de markt kwamen, en geen enkele van die titels was thematisch zo denderend uitgewerkt (behalve misschien dat de rode draad die door de games loopt het thema 'hebzucht' niet mijdt, en zombiefictie op zich inspeelt op een irrationele, maatschappelijk angst naar keuze - in dit tijdperk internationaal terrorisme, bijvoorbeeld).

Bovendien is daar het simulatie-element (je vuurt de kogels zelf af), dat volgens mijn bescheiden mening een duidelijke extra dimensie toevoegt aan het cultuurproduct dat een videogame is, en dat ik veel te weinig zie opduiken in effectenstudies over games. Het gaat meestal over 'getoond geweld', net als bij films, terwijl het bij videogames eerder 'uitgevoerd geweld' moet zijn.

Hopelijk geraken we hier een beetje uit. Maar ik ben blij dat we deze discussie kunnen hebben.

Vriendelijke groet,
R.

Gepost door: Ronald Meeus | 30-04-08

sit back/lean forward beste bene & ronald,

ik ben vanop de zijlijn jullie relevante discussie wat aan het volgen; noem het voyeurisme...

wat die laatste paragraaf betreft: dat effectenstudies teveel over 'getoond geweld' gaan en het uitvoerend karakter van de gamer vergeten, is waar, maar niet ten volle... Jeroen Jansz bijvoorbeeld, maakt een duidelijk onderscheid tussen 'sit back' (film, tv) en 'lean foward' (game) media, en juist daarin kan volgens hem een verklaring worden gevonden voor 't feit dat gamers vaak een beter realiteitsbesef hebben dan excessieve tv-kijkers: ze zien het onderscheid tussen realiteit en fictie maar al te goed, omdat ze er met hun neus op gedrukt worden ('lean foward'), en maar al te goed beseffen dat wat ze doen fictie is. Dit thema komt ook terug in Malliet's doctoraat...

anyway, wat ik in dit debat ook relevant en tegelijk ontluisterend vind, is dat de publieke opinie en het maatschappelijke debat itt tot films volledig voorbij gaat aan 't feit dat ook games confronterend, schokkerend, humoristisch, ironisch, cynisch,… kunnen en mogen zijn, en hierdoor juist vaak een (exclusief) volwassen publiek aanspreken... (misschien behoort RE hier niet toe, maar GTA dan toch zeker wel... wat overigens in uw artikel in DM, Ronald, impliciet wel naar voor kwam).

Gepost door: stefaan | 01-05-08

ik dacht eventjes dat er groot vuurwerk zou afgaan op de blog, maar zooo vriendelijk dat Ronald en Benedict voor elkaar zijn... ik had echt mijn hoop gesteld op een heuse cyber-war...

Gepost door: philip | 13-05-08

Post een commentaar