12-06-08

Zie ginds komt de stoomboot!

Collega’s kunnen al eens smalend doen over het wetenschappelijke gehalte van de sympathieke encyclopedie. Anderen beweren dat vergelijkingen tussen Wikipedia en gerenommeerde encyclopedieën in een zelfde foutenpercentage resulteren, zie daarvoor http://tweakers.net/nieuws/40356/Wikipedia-net-zo-betrouwbaar-als-Encyclopaedia-Britannica.html. Ik zit in het laatste kamp en neem het steeds op voor Wikipedia. Tot m'n eigen scha en schande soms, zoals vandaag in het examenlokaal. Aan studenten raad ik het aan om dit naslagwerk te gebruiken om snel aan info te komen, onder voorbehoud: Wikipedia is een prima vertrekpunt, een encyclopedie vat de bestaande kennis rond een onderwerp samen, en ja, helaas, er kunnen fouten in steken, verder steken in een encyclopedie prima doorverwijzers.

1776? Slik... 

Enfin, het is examentijd en het jaartal 1776 is één van de weinige data die mijn geschiedenisstudenten moeten/mogen kennen. In dat jaar vallen twee niet onbelangrijke gebeurtenissen samen. De onafhankelijkheidsverklaring van de VS wordt jaarlijks op 4 juli herdacht – dat weet de meest idiote Amerikaan, het publicatiejaar van Adam Smiths bekende Wealth of Nations daarentegen is minder bekend.
Om de tijd te doden, terwijl de examinandi hun examen voorbereiden, surf ik naar de pagina over 1776 op
http://nl.wikipedia.org/wiki/1776. Zo leer/lees ik enigszins verwonderd dat dit het jaartal is van de eerste stoomboot. Was uitvinder Robert Fulton niet wat jong om dan al met zijn uitvinding af te komen? Ja, inderdaad, we leerden op het unif dat hij vrij jong interesse betoonde voor stoom... maar interesse betuigen is iets anders dan uitvinden, peins ik. Enfin, mooi en aardig om te weten, schoon toeval, moet ik volgend jaar in de les vermelden denk ik bij mezelf. Tenminste als het klopt. Spontaan ik klik op de blauw onderlijnde stoomboot. Daar lees ik dat die de Clermont heet en in 1807 uitvaarde. 1807? Heeft die boot dan dertig jaar voor anker gelegen? Tegenstrijdige informatie kun je het best controleren door te dubbel checken of trianguleren. Dit is het vergelijken met minstens twee relevante bronnen. Twee is noodzakelijk en het mag op papier, want op internet wordt veel overgenomen, ook fouten en leugens. (Btw, gelukkig maar, anders viel er weinig te beleven.) Dus, ik klik op Fulton en verschijnt een pagina die beweert dat Fulton met de eerste stomer in 1803 de Seine opvaarde om aan Napoleon te verkopen. Uiteraard is deze laatste datum correct, maar dat leren we niet in Wikipedia.  Integendeel, we krijgen nog een reeks data over ons hoofd die de doorsnee gebruiker helemaal van zijn melk brengen (waaronder een stoomboot uit 1737 met twee schoepraderen).

Wat leren we hieruit?

1.  Is Wikipedia ongeschikt als zoekinstrument voor studenten? Neen, absoluut niet. Het voorval toont aan dat we kritisch moeten omgaan met het naslagwerk. Dergelijke fouten sluipen erin door de verschillende schrijvers en een gebrekkige redacties. Met wat uitleg stel je als docent je studenten in staat om op dit ‘metaniveau’ te denken en te schrijven. Studenten mogen gerust schrijven dat ze informatie onbetrouwbaar of ondoorzichtig vinden.  Liever dat dan het papegaaien of het kritiekloos overschrijven.

2. Laat gespecialiseerder onderwerpen aan specialisten over. Als ik de Wikipedia-uitleg lees, dan is dit een prima tekst, althans voor iemand van pakweg veertien. “In die tijd was een stoomboot iets heel moderns. De stoomboot waarmee Sinterklaas ieder jaar uit Spanje komt, dateert waarschijnlijk uit die tijd. Tegenwoordig worden stoomboten niet meer gebruikt, behalve voor recreatie, en bovendien werken de meeste commerciële schepen op dieselmotoren, zodat een stoomboot thans ouderwets is en door veel mensen alleen met Sinterklaas geassocieerd wordt.”  Helemaal juist jongen, tien op tien, maar is dit het niveau dat Wikipedia wil?

3. Verlies ik mijn autoriteit als lesgever? Neen, bijlange niet. Lesgevers kennen hun vak en kaderen dergelijke voorvallen. In het geval van het vak geschiedenis toont Wikipedia de geschiedenis/de werkelijkheid/een ander vakgebied vele malen complexer is dan de opsommende lijstjes die klassieke schoolboeken suggereren. Een uitvinding/mode/vernieuwing staat nooit op zichzelf, maar is een uitvloeisel van een reeks voorgaande technologische innovaties. 

Zo, ik ben benieuwd naar reacties. Groet,

21:17 Gepost door Benedict Wydooghe in h_Historische kritiek | Permalink | Commentaren (20) |  Facebook |

05-06-08

Leer zwemmen in de nieuwe geletterheid

Aangenaam verrast, dat is het gevoel na de voorstelling van het boek ‘Jongeren en Gaming’. Het verhaal begon gisterenmorgen op Studio Brussel, toen ik mijn cornflakes etende kinderen met lichte aandrang dwong om hun kaken op elkaar klem te houden. Het ochtendritueel verloopt doorgaans nogal lawaaierig. Daar zaten we dan, met z’n allen rond de radio in spanning en in stilte te luisteren. Het leek wel een scène uit 1942, radio Londen. Stefaan Pleysier gaf een inhoudelijke toelichting (mocht je hem gemist hebben, klik je hier) die hij ‘s namiddags in het Vlaams Parlement uitgebreid zou herhalen. Over het boek, het opzet, het concept, de resultaten enzovoort... Weinig nieuws onder de zon voor volgers van deze blog. En toen kwam viWTA-directeur Robby Berloznik. Hij citeerde in zijn slotwoord de oude Poolse socioloog Zygmunt Bauman en concretiseerde het begrip ‘vloeibare moderniteit’ als het in elkaar vloeien van oud en nieuw, het vervloeien van het private en het openbare, het fictieve en het reële,… Kortom sociale condities die onzeker, instabiel of vloeibaar worden. En om uit de laatste bladzijde van het nieuwe boek te citeren: “In dergelijke samenleving is het ene individu beter dan het andere toegerust om het reflexieve project waarvoor hij gesteld wordt, het hoofd te bieden. Bauman noemt dat ‘fitness.’ (…) In een tijd waarin identiteit van individuen en hun netwerken niet langer door traditie worden gedetermineerd, kan men maar beter een ‘goede zwemmer’ zijn.  En ja, goeie vraag, hoe leer je zwemmen? Daar had Robby Berloznik een uitgebreid antwoord op, een antwoord dat Stefaan en ik al suggereerden toen we het artikel ‘Dansen op de vulkaan’ schreven. Berlozniks pleidooi van voor de oprichting van een kenniscentrum nieuwe geletterdheid kreeg bovendien een neerslag in de viWTA aanbevelingen. Ik citeer: “Richt een kenniscentrum voor games op dat kennis verzamelt rond het brede domein van games en gaming (sociologisch onderzoek, gecoördineerd toegepast onderzoek rond ‘serious games’, creatief technologisch onderzoek…) en die kennis kan toespelen aan overheid en industrie, maar ook aan ouders, onderwijzers, media,… (…) Geef het kenniscentrum een duidelijke opdracht wat betreft het informeren en sensibiliseren van ouders, leerkrachten en jeugdwerkers gericht op het zoeken naar een evenwicht tussen controleren en begeleiden. (…) Neem een vak zoals E-cultuur – waarin ook aandacht moet zijn voor games – op in het curriculum van pedagogische opleidingen.”

Straf!

14:55 Gepost door Benedict Wydooghe in a_Algemeen/E-cultuur | Permalink | Commentaren (3) |  Facebook |

03-06-08

Katho & games in de pers

Het kan niet op. De persaandacht richt zich op onze hogeschool, en daar zijn we toch altijd een klein beetje trots om. "KATHO-studenten die iets zinnigs verrichten..." zo stond er in een recente nieuwsbrief te lezen... De uitspraak leek gewaagd, maar werd gevolgd door het eerlijke "er zijn er nogal wat op dit ogenblik." En dat is inderdaad waar. Zo verlenen de studenten van het derde jaar bachelor orthopedagogie hun medewerking aan de ontwikkeling van de Anti-Pest game. De naam zijn we nu stilaan beu: het lijkt wel of we met het opgeheven vingertje moraalridder spelen. Enfin, de voorlopige werktitel is dan maar 'PestQuest' maar de preventiedienst van Kortrijk vindt dit bezwaarlijk te Engels klinken... Nu, voor deze blog behouden we toch de benaming. Wat de medewerking van de studenten precies inhoudt, zal ik hier niet beschrijven. Via CAMPUS, het studentenprogramma op de regionale zender WTV/FOCUS kom je er vanavond alles over te weten. De avond lang te bekijken in de lus. Morgenvroeg (alhoewel is kwart voor acht vroeg?) is Stefaan Pleysier dan weer te horen op StuBru. Terwijl wij op de bus zitten of aan onze koffie slurpen mag hij op de schoot zitten Sofie Lemaire om de nieuwe gamepublicatie voor te stellen, naar aanleiding van zijn presentatie in het Vlaams Parlement, later op de dag. Ik haal onze Lowie alvast wat vroeger van school. We smeren onze boterhammekes, stappen om half elf de trein op richting Brussel en samen gaan we naar het parlement. De Leuvenseweg, 't kan niet moeilijk zijn om te vinden.

21:31 Gepost door Benedict Wydooghe in q_pestquest | Permalink | Commentaren (2) |  Facebook |

02-06-08

Een expertisecentrum voor Mediawijsheid

Zo'n twee weken geleden interpelleerden Filip Dewinter en Tinne Rombouts de minister van Cultuur en Jeugd over de noodzaak van een keuringscommissie voor games (Commissievergadering C244 – CUL28 – 15 mei 2008). Ondertussen is de interpellatie gepubliceerd. Het is niet mijn gewoonte om lange teksten zonder synthese over te nemen. Daarom heb ik de het geheel wat ingekort en in dialoog weergegeven. Interessant is de piste die Tinne Rombouts bewandelt inzake een expertisecentrum voor mediawijsheid. 

Filip Dewinter: "Het is telkens naar aanleiding van een spectaculaire videogame dat meestal wat reactie losweekt in de media, dat ik u interpelleer. (...) Nu is het Grand Theft Auto, editie IV, dat deze problematiek opnieuw scherp stelt. (...) Het Pan European Game Information of PEGI-systeem heeft dit spel bekroond met het label 18+. Ik heb de indruk dat dit soort van labels voor sommige gamers vooral een stimulans is om het te kopen. Dat classificatiesysteem heeft niet veel impact. Het wordt nauwelijks opgevolgd door de verkopers van games omdat het niet afdwingbaar is. (...) Bij ons laat men het altijd over aan de gamesector zelf om te bepalen wat wel en niet kan. Wat de gamesector zelf wil, wordt niet bepaald door ethische of andere standaarden maar vooral door commerciële en financiële criteria. Intussen heeft de Europese Commissie aangekondigd dat er binnen de twee jaar strengere regels zouden komen voor de verkoop van gewelddadige computergames aan minderjarigen. Het zal juist zijn dat het de uitzondering op de regel betreft, maar naargelang de games extremer en gewelddadiger worden, zal de kleine groep die zich laat beïnvloeden door die extreme en gewelddadige games, groter worden en zal die tot veel extremere daden worden aangezet. (...) Ik vind de resultaten van het viWTA-onderzoek betwistbaar en bediscussieerbaar. Maar misschien relevanter dan het onderzoek van het viWTA, is natuurlijk uw visie, want u hebt de sleutel in handen om te doen wat er gedaan moet worden. (...) In Het Nieuwsblad van 30 april 2008 lees ik dat u stelt dat er een samenwerkingsakkoord met de federale regering op tafel ligt en dat u vragende partij bent om een commissie op te richten die dit soort van games zou moeten keuren. (...) Aan de ene kant is er natuurlijk de overheveling van de bevoegdheden van de filmkeuringscommissie naar Vlaanderen. Laat ons hopen dat het er spoedig van komt, misschien biedt de nakende staatshervorming de mogelijkheid om dat te regelen. Aan de andere kant is er natuurlijk ook de op te richten commissie die ter zake toch enige klaarheid zou moeten scheppen. Mijnheer de minister, welke stappen hebt u al ondernomen om de keuring van culturele gegevensdragers te regionaliseren? Zit die in het pakket van de staatshervorming? (...) Ik herhaal de klassieke vraag die ik u al een paar keer heb gesteld: hoe denkt u het PEGI-systeem daadwerkelijk afdwingbaar te maken?"

Tinne Rombouts: "Ten dele aansluitend bij de hoorzitting en vanuit een iets andere invalshoek dan deze van de interpellant wil ik het hebben over gamen bij jongeren. (...) Als ik (...) iets moet onthouden, dan is het wel dat we games niet moeten verbieden maar goed moeten nadenken over hoe we ermee omgaan. (...) Het belangrijkste lijkt me te leren omgaan met de virtuele wereld en de games. Mediawijsheid is een belangrijke zaak, en dat is een taak voor minister Anciaux. In een artikel wordt vermeld dat de overheid van Nederland wil investeren in de mediawijsheid van ouders en kinderen. Men wil daartoe een Nederlands expertisecentrum uitbouwen dat zowel gezinnen als scholen zal ondersteunen in de goede omgang met de virtuele wereld. Mijn vraag daarbij is of u mogelijkheden ziet om meer te investeren in projecten van mediawijsheid om zowel de kinderen, de ouders als de leerkrachten mee op de kar te krijgen om na te gaan hoe er mee moet worden omgegaan."

Bert Anciaux: "Ik dank de vraagstellers voor het aanbrengen van deze problematiek. Ik blijf daar zelf wat schipperen tussen twee extreme visies en wil een genuanceerde houding aannemen. Ik ben het ermee eens dat de ondersteuning van de game-industrie, ook als cultureel product, zeker en vast moet gebeuren. (...) Het zal wel zo zijn dat extreem gewelddadige games niet noodzakelijk aanzetten tot extreem gewelddadig handelen. Langs de andere kant wil dat niet zeggen dat het niet belangrijk is dat we een zorg en een educatief project naar voren schuiven. Zelf wil ik als bevoegd minister voor kinderrechten, de mogelijke, misschien beperkte, gevaren niet onder de mat vegen. Ik wil dat ernstig nemen en de slachtoffers in de mate van het mogelijke beschermen tegen nefaste gevolgen. Dat is allemaal niet zo eenvoudig in de praktijk om te zetten. Dat heeft wellicht niet alleen te maken met het feit dat we daarvoor nog niet voldoende bevoegdheden hebben. (...) Dat heeft ook te maken met het feit dat louter en alleen labeling soms het tegenovergestelde effect kan hebben. Het label +18 kan het juist aantrekkelijk maken om iets aan te schaffen. Daarbij zit je met de problematiek van sanctionering, het al dan niet invoeren van een verkoopsverbod, van hoe dat afdwingen en dergelijke meer, wetende dat verboden vruchten soms veeleer prikkelen. (...) Collega’s, daarmee wil ik niet zeggen dat de overheid geen taak heeft op dat vlak, integendeel. Ik blijf een sterke voorstander van een degelijke en diepgaande informatie, van een sensibilisering en van een toezicht op de labeling. De labeling zelf gebeurt vrij correct. De vraag is wel hoe we daar nadien mee omgaan. (...)  Hoewel de Gezinsbond tot op heden het meest aandringt op specifieke informatieve maatregelen, lijken ze zelf tot op heden weinig geïnteresseerd om als partner of actor in bepaalde initiatieven mee te stappen. Ik vind dat een beetje jammer omdat de Gezinsbond een absoluut degelijke organisatie is die, samen met het Klasse, beschikt over de beste communicatiekanalen om ouders, opvoeders en begeleiders te bereiken. (...) Een kenniscentrum kan mogelijks een belangrijke taak opnemen inzake sensibilisering en informatie over games, alsook een rol spelen in het wetenschappelijk onderzoek op dat vlak. Zo’n kenniscentrum kan zich op de verscheidene aspecten van gaming richten: van industrieel-economisch, over creatief, cultureel, sociologisch, psychologisch, educatief, enzovoort. Vraag is evenwel of de overheid hiertoe het initiatief moet nemen en of de maatschappelijke aanvaarding van gaming niet geleidelijk aan tot meer kennis en informatie leidt. Binnen het instrumentarium van de Vlaamse overheid bestaan er in elk geval mogelijkheden om steun te krijgen voor het vormen van een technische competentiepool. Ik verwijs hiervoor naar het instrumentarium bij het IWT, het Instituut voor de aanmoediging van Innovatie door wetenschap en technologie in Vlaanderen. Het informeren en sensibiliseren van ouders, leerkrachten en jeugdwerkers wordt ook in verband gebracht met het kenniscentrum. Ook andere spelers moeten hierin een rol spelen. Ik wijs op de genuanceerde informatiestroom die door de verschillende media ondertussen op gang is gebracht en de rol van het maatschappelijke middenveld zoals de Gezinsbond, jeugdwerkactoren en overheidskanalen. Hoewel ik het standpunt van de Vlaamse Jeugdraad ondersteun dat jongeren als competente burgers beschouwd moeten worden, zonder constante betutteling, ben ik er van overtuigd dat niet alle kinderen, jongeren of gezinnen even sterk staan om die verantwoordelijkheid alleen op te nemen. Voornoemde spelers hebben een grotere kans om alle kinderen en gezinnen te bereiken. Een expertisecentrum kan hier in het beste geval een tweedelijnsrol spelen. Dat geldt ook voor de aanbeveling om een informatieen sensibiliseringscampagne op te zetten over PEGI.  (...) Een incubator die expertise centraliseert, startende ondernemingen begeleidt, werkruimte en apparatuur aanbiedt en administratieve, juridische en technologische steun biedt, lijkt inderdaad een interessante optie voor een sector die volop in ontwikkeling is en daarbij onderhevig is aan internationale ontwikkelingen en interne groeipijnen."  

Tinne Rombouts: "Ziet u ook kansen voor een expertisecentrum, effectief gericht op de begeleiding en opleiding, waar leerkrachten ondersteund kunnen worden voor het bijbrengen van mediawijsheid aan ouders en kinderen? Zou zo’n kenniscentrum ontwikkeld kunnen worden en ziet u een trekkende rol weggelegd voor uzelf als minister bevoegd voor kinderrechten en jeugd? Of beschouwt u het kenniscentrum en de incubator als hetzelfde, als iets wat samenloopt?"

Bert Anciaux: "Ik verwijs naar pagina 11 van viWTA-dossier 14, waarin uitgebreid wordt geantwoord op de vragen rond de Vlaamse incubator."

Tinne Rombouts: "Ik veronderstel dat dat het antwoord is op mijn vraag of het kenniscentrum gelijk is aan de incubator?"

Bert Anciaux: "Dat staat daar heel mooi in uitgelegd."

Tinne Rombouts: "Moet de sector dan in de incubator de toelichting geven aan de leerkrachten? Bedoelt u dat de leerkrachten de taak alleen op zich moeten nemen om mediawijsheid bij te brengen? Of ziet u een ruimere taak weggelegd voor de overheid? Is het effectief alleen de sector die onze leerkrachten moet bijstaan om mediawijsheid in de klassen te brengen, of is er ook een taak weggelegd voor de overheid?"

Bert Anciaux: "De wijsheid bij leerkrachten is zonder enige twijfel altijd een overheidsopdracht."

Tinne Rombouts: "U laat dat dus louter over aan de sector zelf. Dank u voor het antwoord."

Bert Anciaux: "Dat heb ik niet gezegd. Ik zeg het tegenovergestelde."

De voorzitter: "Het incident is gesloten."

---

Zie ook eens op http://www.tinnerombouts.be.

12:56 Gepost door Benedict Wydooghe in p_Politiek & Beleid | Permalink | Commentaren (2) |  Facebook |